งานศิลปะนั้นไม่ว่าจะอย่างไรก็ไม่มีทางเมือนกันแบบ 100% อย่างแน่นอน เพรพาะผู้สร้างงานศิลปะนั้นมีประสบการณ์ การเติบโต ที่แตกต่างกัน อย่างงานศิลปะในแต่ลประเทศก็จะมีความโดดเด่นที่เป็นเอกลักษณ์มองแล้วดูออกว่าเนของประเทศไทย นั่นด้วยสังคม วัฒนธรรม และปัจจัยอื่นๆ อีกมากมายที่มีอิทธิพลต่องานศิลปะ วันนี้เราจะพาไปชมงานศิลปะไทยบ้านเรากันเลย
ศิลปะไทย
ต้องยอมรับว่าศิลปะไทยนั้นได้รับอิทธิพลจากต่างชาติมาช้านานและมีการพัฒนาผสมกับความเชื่อวัฒนธรรมท้องถิ่น จนกลายเป็นศิลปะที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง ราว พ.ศ. 300 จนถึง พ.ศ. 1111 พระพุทธศาสนานำเข้ามาโดยชาวอินเดีย แสดงให้เห็นอิทธิพลที่มีต่อศิลปะไทยในยุคหลังทั้งด้านภาษา วรรณกรรม ศิลปกรรม โดยกระจายเป็นกลุ่มศิลปะสมัยต่าง ๆ เริ่มตั้งแต่สมัยทวาราวดี ศรีวิชัย ลพบุรี เมื่อกลุ่มคนไทยตั้งตัวเป็นปึกแผ่นแล้ว ศิลปะดังกล่าวจึงมีอิทธิพลต่อศิลปะไทย
ลักษณะของศิลปะไทย
ศิลปะไทยได้รับอิทธิพลจากประเพณีและวัฒนธรรมในสังคมไทย เช่น ความเป็นอยู่และการดำรงชีวิตของคนไทยที่ได้สอดแทรกไว้ในผลงานที่สร้างสรรค์ขึ้น โดยเฉพาะศิลปกรรมที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา อาจกล่าวได้ว่าศิลปะไทยสร้างขึ้นเพื่อส่งเสริมพุทธศาสนา เป็นการเชื่อมโยงและโน้มน้าวจิตใจของประชาชนให้เกิดความเลื่อมใสศรัทธาในพุทธศาสนา อย่างเราจะรู้จักศิลปะไทยที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะนั่นคือ ลายไทย เป็นลายที่ประดิษฐ์ขึ้นโดยมีธรรมชาติมาเป็นแรงบันดาลใจ โดยดัดแปลงธรรมชาติให้เป็นลวดลายใหม่ เช่น ตาอ้อย ก้ามปู เปลวไฟ รวงข้าว และดอกบัว ฯลฯ
หมวดหมู่ของศิลปะไทย
- กนก คือ ดงป่าดงไม้ มีแบบฟอร์มคือเปลวไฟเป็นรูปสามเหลี่ยม การฝึกร่างลวดลาย ให้รู้จักความประสานสัมพันธ์กันของเส้นที่ผูกรวมกันเป็นลายไทย
- นารี คือ การเรียนรู้ฝึกฝนเกี่ยวกับการเขียนหน้ามนุษย์ เทวดา นางฟ้า พระ และนางทั้งด้านหน้าตรงและด้านหน้าเพล่ ซึ่งถือว่าเป็นภาพหลักของภาพไทย เมื่อเขียนได้คล่องแคล่วดีแล้ว จึงฝึกเขียนทั้งตัวในอริยาบถต่าง ๆ
- กระบี่ คือ การฝึกเขียนภาพอมนุษย์ต่าง ๆ ได้แก่ พวกยักษ์ วานร เป็นต้น ในการฝึกจะต้องฝึกจากภาพลิงหรือกระบี่เป็นอันดับแรก เมื่อเขียนได้แม่นยำแล้วจึงฝึกเขียนภาพอื่นต่อไป
- คชะ คือ การฝึกเขียนภาพสัตว์สามัญและภาพสัตว์ประดิษฐ์ต่างๆ โดยเริ่มจากคชะหรือช้างซึ่งเป็นสัตว์ใหญ่ก่อน แล้วจึงฝึกเขียนภาพสัตว์เล็ก ๆ ต่อไป ในหมวดนี้จะแบ่งสัตว์ที่เขียนเป็นสองประเภท ประเภทแรกคือสัตว์ที่มีอยู่บนโลกมนุษย์ ประเภทที่สอง คือ สัตว์ประดิษฐ์หรือสัตว์หิมพานต์
การสืบค้นศิลปินไทยในอดีตนั้นเป็นเรื่องที่ค่อนข้างยาก เนื่องจากช่างไทยสมัยโบราณมักจะเขียนภาพโดยไม่บอกนามให้ปรากฏ ส่วนใหญ่แล้วจะเป็นการเล่าปากต่อปาก ซึ่งจริงๆ แล้วศิลปะไทยมีเอกลักษณ์ที่สวยงามอย่างมาก ดังนั้นเราควรจะมีการสืบสานศิลปวัฒนธรรมของเราให้สืบไปจนถึงรุ่นลูกหลานต่อไป
